MiniTool Bad Disk: Cách kiểm tra Bad Sector trên Windows 10

MiniTool Bad Disk thường được người dùng gọi để chỉ tính năng kiểm tra bad sector của MiniTool Partition Wizard. Công cụ này có tính năng Surface Test, cho phép quét bề mặt ổ đĩa để phát hiện các khu vực có lỗi đọc. Khi kiểm tra, các block không phát hiện lỗi thường được hiển thị màu xanh, trong khi block gặp lỗi đọc được đánh dấu màu đỏ.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng MiniTool Partition Wizard không trực tiếp sửa được bad sector vật lý. Surface Test chủ yếu dùng để phát hiện và đánh giá tình trạng ổ đĩa. Nếu phát hiện nhiều block lỗi, việc ưu tiên sao lưu dữ liệu và cân nhắc thay ổ mới thường quan trọng hơn cố gắng “sửa” bằng phần mềm. Chính MiniTool cũng xác nhận Surface Test có chức năng kiểm tra bad sector chứ không trực tiếp sửa hoặc đánh dấu chúng.

Trong bài viết này, Linh kiện Minh Khoa hướng dẫn cách sử dụng MiniTool Partition Wizard để kiểm tra bad sector trên Windows 10, cách đọc kết quả và những việc nên làm sau khi phát hiện ổ đĩa có lỗi.

Lưu ý quan trọng: Nếu ổ đĩa đang có dấu hiệu hỏng và chứa dữ liệu quan trọng, hãy ưu tiên sao lưu dữ liệu trước khi thực hiện các thao tác sửa chữa hoặc quét chuyên sâu.

1. Tổng quan về tình trạng bad disk (ổ đĩa xấu)

1.1 Bad sector là gì?

Bad sector là khu vực lưu trữ trên thiết bị mà dữ liệu không thể được đọc hoặc ghi bình thường.

Trên HDD, bad sector có thể liên quan đến tình trạng bề mặt đĩa hoặc các vấn đề vật lý khác. Ngoài ra, lỗi hệ thống tệp hoặc các vấn đề về dữ liệu cũng có thể khiến Windows gặp lỗi khi truy cập ổ đĩa.

Một số dấu hiệu thường gặp khi ổ lưu trữ có vấn đề:

• Máy tính khởi động chậm bất thường.
• Mở hoặc sao chép tệp rất lâu.
• Một số tệp không thể đọc.
• Windows thường xuyên bị treo.
• Xuất hiện lỗi khi truy cập phân vùng.
• Ổ đĩa phát ra tiếng động bất thường đối với HDD.
• Máy xuất hiện lỗi liên quan đến hệ thống tệp.
• MiniTool Surface Test phát hiện các block lỗi màu đỏ.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào máy chạy chậm chưa thể kết luận chắc chắn ổ bị bad sector. Cần sử dụng công cụ kiểm tra để xác định nguyên nhân.

1.2 Phân mảnh ổ đĩa có phải là bad sector không?

Không. Đây là hai vấn đề khác nhau.

Phân mảnh (fragmentation) xảy ra khi các phần dữ liệu của tệp nằm ở nhiều vị trí khác nhau trên HDD. Windows có công cụ riêng để tối ưu ổ đĩa; với HDD, quá trình tối ưu có thể bao gồm chống phân mảnh, còn SSD sử dụng cơ chế TRIM. Trong khi đó, bad sector liên quan đến khả năng đọc hoặc ghi dữ liệu tại một khu vực lưu trữ.

Do đó:

• Phân mảnh khác bad sector.
• Chống phân mảnh không đồng nghĩa với sửa bad sector.
• SSD cũng không nên được xử lý giống HDD chỉ vì thấy máy chạy chậm.

Đây là điểm người dùng cần phân biệt trước khi kiểm tra và xử lý ổ đĩa.

1.3 Khi nào cần kiểm tra lỗi ổ cứng?

Bạn nên kiểm tra ổ đĩa khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Máy tính chậm bất thường. Nếu tốc độ đọc dữ liệu giảm rõ rệt hoặc máy thường xuyên đứng khi mở tệp, có thể kiểm tra ổ để loại trừ lỗi lưu trữ.
• Không thể mở hoặc sao chép một số tệp. Nếu một số tệp liên tục báo lỗi khi mở hoặc sao chép, cần kiểm tra hệ thống tệp và khả năng đọc dữ liệu của ổ.
• Windows thường xuyên bị treo. Ổ đĩa gặp vấn đề có thể khiến hệ điều hành phải chờ các thao tác đọc/ghi kéo dài.
• Xuất hiện lỗi hệ thống tệp. Windows có thể phát hiện lỗi NTFS hoặc yêu cầu kiểm tra ổ đĩa.
• Nghi ngờ HDD/SSD xuống cấp. Nếu ổ đã sử dụng lâu, thường xuyên gặp lỗi hoặc có dấu hiệu bất thường, Surface Test có thể giúp kiểm tra khả năng đọc dữ liệu trên các khu vực của ổ.

1.4 Vì sao ổ cứng bị phân vùng xấu?

Có hai nguyên nhân chủ yếu gây nên tình trạng ổ cứng bị phân mảnh và dẫn đến tình trạng phân vùng xấu, bao gồm:

• Khi bạn ghi một tệp dữ liệu có kích thước lớn hơn khoảng trống liền kề trên ổ cứng, hệ thống sẽ phải chia nhỏ tệp đó và lưu vào nhiều vị trí khác nhau trên đĩa. Điều này khiến dữ liệu bị phân mảnh.
• Việc thường xuyên lưu, sao chép, di chuyển tệp, cài đặt và gỡ bỏ phần mềm liên tục làm cho không gian trống trên ổ cứng bị phân tán. Khi lưu dữ liệu mới, hệ thống buộc phải ghi vào các khoảng trống rời rạc, khiến ổ cứng bị phân mảnh theo thời gian.

2. Cách sử dụng MiniTool Bad Disk kiểm tra bad sector trên Windows 10

MiniTool Partition Wizard được thiết kế để giải quyết rất nhiều vấn đề về đĩa và phân vùng. Công cụ này không chỉ có thể tìm các thành phần xấu mà còn có thể phân vùng ổ cứng, sao chép ổ cứng, khôi phục dữ liệu ổ cứng,… Trước khi bạn bắt đầu quản lý đĩa hoặc phân vùng, trước tiên vui lòng tải xuống MiniTool Partition Wizard Free Edition và sau đó cài đặt phép thuật phân vùng này trên máy tính.

Dưới đây là các thao tác sử dụng bad disk minitool partition wizard để người dùng tham khảo và áp dụng hiệu quả:

Bước 1: Mở MiniTool Partition Wizard trên máy tính và truy cập giao diện chính. Chọn ổ cứng gặp lỗi, sau đó nhấp vào Surface Test.

Bước 2: Trong cửa sổ bật lên, nhấp Start Now (Bắt đầu ngay) để quét ổ cứng tìm bad sector (các thành phần xấu). Nếu tìm thấy các khu vực xấu trên ổ cứng, các khối trong khu vực quét sẽ được đánh dấu bằng màu đỏ. Nếu có quá nhiều thành phần xấu, bạn cần sao lưu dữ liệu và sau đó thay thế ổ cứng.

Bước 3: Để sửa lỗi hệ thống tệp, chọn ổ đĩa cần kiểm tra và nhấp vào Check File System trên bảng điều khiển bên trái.

Bước 4: Chọn Check & fix detected errors (Kiểm tra và sửa lỗi), sau đó nhấp Start để bắt đầu quá trình sửa lỗi.

3. Cách đọc kết quả MiniTool Surface Test

Sau khi quá trình kiểm tra hoàn tất, MiniTool hiển thị kết quả bằng các block màu.

Block màu xanh

Thông thường, block màu xanh biểu thị khu vực không phát hiện lỗi đọc trong quá trình Surface Test.

Nếu toàn bộ hoặc phần lớn kết quả đều màu xanh, Surface Test chưa phát hiện lỗi đọc ở những khu vực đã kiểm tra.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa ổ chắc chắn còn mới hoặc hoàn toàn khỏe. Surface Test chỉ phản ánh kết quả của phép kiểm tra đang thực hiện.

Block màu đỏ

Block màu đỏ cho thấy MiniTool phát hiện lỗi đọc tại khu vực tương ứng trong quá trình kiểm tra.

Nếu xuất hiện một số block màu đỏ, đặc biệt khi lỗi lặp lại hoặc số lượng lỗi tăng dần, nên:

• Sao lưu dữ liệu quan trọng.
• Kiểm tra thêm tình trạng ổ.
• Theo dõi lỗi đọc/ghi.
• Cân nhắc thay ổ nếu ổ có dấu hiệu xuống cấp.

Không nên hiểu rằng chỉ cần chạy MiniTool lần nữa là các block đỏ sẽ được “sửa”.

4. Nếu MiniTool phát hiện bad sector thì phải làm gì?

ây là phần quan trọng hơn việc chỉ biết cách quét.

4.1 Sao lưu dữ liệu quan trọng

Nếu ổ vẫn truy cập được, hãy sao chép dữ liệu quan trọng sang một thiết bị lưu trữ khác càng sớm càng tốt.

Ưu tiên: Tài liệu, hình ảnh, video, dữ liệu công việc, file dự án, dữ liệu khách hàng, các tệp không co bản sao dự phòng.

Nếu ổ có dấu hiệu đọc dữ liệu khó khăn, không nên liên tục quét hoặc sao chép toàn bộ ổ một cách thiếu kế hoạch. MiniTool cũng khuyến nghị chuyển dữ liệu ra khỏi ổ khi Surface Test phát hiện bad sector.

4.2 Kiểm tra hệ thống tệp bằng Check File System

Nếu vấn đề nằm ở hệ thống tệp, bạn có thể sử dụng tính năng: Check File System

Trong MiniTool Partition Wizard:

• Chọn phân vùng cần kiểm tra.
• Chọn Check File System.
• Chọn Check & fix detected errors.
• Nhấn Start.

Tính năng này hướng tới việc kiểm tra và sửa lỗi hệ thống tệp, không phải biến các bad sector vật lý thành sector bình thường.

MiniTool cũng hướng dẫn sử dụng Check File System để xử lý các lỗi hệ thống tệp trên phân vùng.

4.3 Kiểm tra bằng CHKDSK của Windows

Windows cũng có công cụ CHKDSK để kiểm tra hệ thống tệp và tình trạng liên quan đến sector.

Để kiểm tra ở chế độ quét, có thể mở Command Prompt với quyền quản trị và sử dụng: chkdsk /scan

Microsoft mô tả /scan là chế độ kiểm tra trực tuyến nhằm tìm các vấn đề tiềm ẩn của hệ thống lưu trữ.

Trong các trường hợp cần kiểm tra và sửa lỗi sâu hơn, Microsoft cũng sử dụng: chkdsk /f /r

/r yêu cầu CHKDSK tìm các sector không thể đọc và cố gắng khôi phục thông tin có thể đọc được. Quá trình này có thể mất nhiều thời gian, đặc biệt trên HDD dung lượng lớn.

Lưu ý: Nếu ổ đang có dấu hiệu hỏng vật lý và dữ liệu rất quan trọng, hãy cân nhắc sao lưu/khôi phục dữ liệu trước khi chạy các thao tác kiểm tra sâu.

4.4 Kiểm tra sức khỏe tổng thể của ổ

Surface Test chỉ là một phần của quá trình kiểm tra.

Nếu nghi ngờ ổ đang xuống cấp, nên kết hợp thêm:

• Kiểm tra SMART.
• Kiểm tra lỗi đọc/ghi.
• Kiểm tra Event Viewer khi Windows báo lỗi ổ đĩa.
• Kiểm tra tình trạng cáp SATA đối với HDD/SSD SATA.
• Kiểm tra kết nối và khe M.2 đối với SSD NVMe.
• Kiểm tra firmware và driver lưu trữ khi cần.

Microsoft khuyến nghị khi xử lý lỗi dữ liệu và ổ đĩa cần xem xét cả tình trạng phần cứng lưu trữ, driver và firmware, thay vì chỉ kiểm tra hệ thống tệp.

5. Một số câu hỏi thường gặp

• Có nên tiếp tục sử dụng ổ có bad sector?

Điều này phụ thuộc vào tình trạng thực tế của ổ. MiniTool cũng khuyến nghị cân nhắc thay ổ nếu Surface Test phát hiện quá nhiều bad sector

• Bad sector có thể sửa hoàn toàn bằng phần mềm không?

Không nên hiểu như vậy. Phần mềm có thể: phát hiện lỗi, kiểm tra hệ thống tệp, đánh dấu một số cluster không sử dụng được trong phạm vi hệ thống tệp, hỗ trợ khôi phục dữ liệu trong một số trường hợp, cung cấp thông tin để đánh giá tình trạng ổ cứng. Nhưng nếu ổ HDD/SSD đã có hỏng hóc phần cứng, việc chạy phần mềm không thể biến một linh kiện đang xuống cấp thành một ổ mới.

• MiniTool Bad Disk có kiểm tra được SSD không?

Có thể sử dụng Surface Test để kiểm tra khả năng đọc trên SSD, nhưng cần hiểu đúng ý nghĩa của kết quả. SSD sử dụng bộ nhớ flash thay vì các phiến đĩa từ quay như HDD. Vì vậy, không nên đánh giá tình trạng SSD chỉ bằng một lần Surface Test. Microsoft cũng lưu ý cơ chế xử lý của CHKDSK trên HDD và SSD có những khác biệt về mặt phần cứng.

• MiniTool Partition Wizard có sửa bad sector không?

Surface Test không sửa bad sector vật lý. Tính năng này chủ yếu kiểm tra và phát hiện khu vực có lỗi đọc. MiniTool cũng xác nhận Surface Test không thể trực tiếp đánh dấu hoặc sửa bad sector.

• Có nên chạy Surface Test nhiều lần không?

Không cần thiết phải quét liên tục nếu ổ đã có dấu hiệu hỏng và dữ liệu chưa được sao lưu. Nếu lần kiểm tra đầu tiên đã phát hiện nhiều lỗi, hãy ưu tiên sao lưu dữ liệu và đánh giá tình trạng ổ thay vì liên tục quét lại.

• Bad sector có làm mất dữ liệu không?

Có thể. Nếu dữ liệu nằm tại khu vực không thể đọc được, việc truy cập tệp có thể thất bại. Microsoft cũng lưu ý rằng dữ liệu nằm ở sector không thể đọc được có thể bị mất khi thực hiện quá trình khôi phục.

• SSD có bad sector giống HDD không?

Không nên đánh giá SSD hoàn toàn giống HDD. SSD sử dụng bộ nhớ flash và có cơ chế quản lý dữ liệu riêng. Vì vậy, ngoài việc kiểm tra lỗi đọc, nên kiểm tra SMART và công cụ chẩn đoán của nhà sản xuất.

• Bad sector có phải do phân mảnh ổ đĩa không?

Không. Phân mảnh là cách dữ liệu được bố trí trên ổ, còn bad sector liên quan đến khu vực không thể đọc/ghi bình thường. Windows sử dụng cơ chế tối ưu khác nhau cho HDD và SSD.

Nếu bạn đang cần thay SSD/HDD cho laptop hoặc máy tính, Linh kiện Minh Khoa có thể hỗ trợ kiểm tra nhu cầu tương thích, dung lượng và chuẩn kết nối trước khi thay thế, giúp hạn chế tình trạng mua nhầm loại ổ.

MiniTool Partition Wizard là một công cụ thuận tiện để kiểm tra bad sector trên Windows 10 thông qua tính năng Surface Test. Công cụ sẽ đọc các khu vực trên ổ và hiển thị kết quả, trong đó các block gặp lỗi đọc có thể được đánh dấu màu đỏ. Tuy nhiên, cần nhớ rằng kiểm tra bad sector và sửa bad sector là hai việc khác nhau. Surface Test giúp phát hiện vấn đề chứ không biến một bad sector vật lý thành khu vực bình thường. Hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích đối với bạn.

Nếu bạn muốn MUA/ THAY LINH KIỆN GIÁ SỈ hoặc LẺ hãy liên hệ chúng tôi. Đội ngũ nhân viên của LINH KIỆN MINH KHOA luôn sẵn sàng hỗ trợ quý khách 24/7.

LINH KIỆN MINH KHOA ĐANG Ở ĐÀ NẴNG

• Điện thoại/Zalo Chat: 0911.003.113
• Facebook: www.facebook.com/linhkienminhkhoavn/
• Địa chỉ: 155 Hàm Nghi, Thanh Khê, Đà Nẵng